Православная молитвенная традиция на татарском языке имеет свою историю. Уже в XIX–XX веках в миссионерской и приходской практике создавались переводы основных молитв — «Отче наш», молитвы преподобного Ефрема Сирина, покаянные и благодарственные прошения. Эти тексты стремились сохранить церковный смысл и дух, одновременно делая молитву доступной для понимания.
Оглавление
Отче наш
Так текст используется в храме, когда молитву читает или поёт народ
Атабыз безнең, Күкләрдәге!
Исемең изге булсын.
Патшалыгың килсен.
Ихтыярың күктәге кебек, җирдә дә үтәлсен.
Безгә бүген көндәлек икмәгебезне бир.
Безнең бурычларыбызны кичер,
без дә безгә бурычлы булганнарны кичергән кебек.
Безне вәсвәсәгә кертмә,
әмма явызлыктан коткар. Аминь.
Вариант конца XIX века
Атабыз безнең күкләрдәге!
Изге булсын исемең.
Килсен Патшалыгың.
Иркең күктә ничек булса, җирдә дә шулай булсын.
Бүгенге икмәгебезне безгә бир.
Безнең бурычларыбызны кичер,
без дә безгә бурычлы булганнарны кичергән кебек.
Безне сынауга кертмә,
яманнан коткар. Амин.
«сынауга кертмә» это попытка передать смысл «искушение», без богословского термина.
Молитва святого Ефрема Сирина
Эта молитва построена как искреннее прошение о внутреннем исцелении. В начале человек просит Бога оградить его от тех состояний души, которые разрушают духовную жизнь:
Эй мине тере тотучы Ходай! Мине ялкаулыкка, өметсезлеккә, горурлыкка, буш сүз сөйләшергә бирендермә. Минем күңелемә шиксез торылык, юашлык, түземлек, сөюлек бир. Эй Падша Ходай, миңа үз гөнаһларымны күрергә, кеше гаепләрен күрмәскә көч бир. Син данлы, гомердән гомергә. Аминь.
өметсезлек — уныние и отчаяние,
хакимлек сөючәнлек — стремление властвовать и превозноситься,
буш сүз — празднословие.
Иисусова молитва
Иисусова молитва состоит всего из нескольких слов, но в них заключено всё основание христианской веры. Смысл Иисусовой молитвы не в количестве повторений, а во внимании сердца. Она учит постоянному памятованию о Боге, смирению и надежде на Его милость.
Рабби Гайсә Мәсих, Аллаһы Улы, мин гөнаһлыга мәрхәмәт ит.
Царю Небесный
Молитва «Царю Небесный» — это обращение к Святому Духу. Ею начинается большинство православных молитв, кроме пасхального периода. В ней верующие просят Божиего присутствия, очищения и внутреннего обновления.
Күкләр Патшасы,
Юатучы,
Хакыйкать Рухы,
һәркайда бар булучы һәм барысын да тутыручы,
игелекләр хәзинәсе һәм тормыш Бирүче!
Кил дә безнең эчебездә урын ал,
безне һәр пычранудан пакьлә
һәм, Игелекле,
җаннарыбызны коткар.
Славословие
Славословие выражает самую основу христианской веры — исповедание Пресвятой Троицы: Отца, Сына и Святого Духа. В нескольких словах Церковь утверждает, что Бог един по существу и троичен в Лицах.
Дан Отцага һәм Улга һәм Изге Рухка,
хәзер дә, гел дә,
һәм гомерләр гомергә.
Аминь.
Трисвятое
Трисвятое — одна из древнейших и самых часто употребляемых молитв Православной Церкви. Она звучит почти на каждом богослужении и входит в ежедневное молитвенное правило. В ней Церковь трижды прославляет Бога как Святого и исповедует Его силу и бессмертие.
Изге Алла,
Кодрәтле Изге,
Үлемсез Изге,
безгә мәрхәмәт ит.
(читается трижды)
Дан Отцага һәм Улга һәм Изге Рухка,
хәзер дә, гел дә, һәм гомерләр гомергә. Аминь.
Символ веры
Символ веры — это краткое и точное изложение основных истин христианской веры. Он был утверждён на I и II Вселенских Соборах и читается на каждой Божественной литургии, а также входит в ежедневное молитвенное правило.
Мин бер Аллага ышанам —
бөтенне Тудыручы Атага,
күкләрнең дә, җирнең дә,
күренгәннең дә, күренмәгәннең дә Яратучысына.Һәм бер Раббыга — Гайсә Мәсихкә,
Аллаһының Бердәнбер Улына,
барлык гасырлардан элек Атадан туганына,
яктылык — яктылыктан,
чын Алла — чын Алладан,
туган, ләкин яратылмаган,
Ата белән бер асылдан булганына,
Аның аша бар нәрсә барлыкка килгәненә.Ул без — кешеләр өчен
һәм безнең коткарылуыбыз өчен
күкләрдән иңде,
Изге Рухтан һәм Кыз Мәрьямнән тән алды
һәм кеше булды.Понтий Пилат вакытында
безнең өчен хачка кадакланды,
газапланды һәм җирләнде.Өченче көнне, Язмалар буенча, терелеп торды.
Күкләргә күтәрелде
һәм Атаның уң ягында утыра.Һәм янә дан белән киләчәк
тереләрне дә, үлеләрне дә хөкем итәргә,
Аның Патшалыгының ахыры булмаячак.Һәм Изге Рухка —
Раббыга, тормыш Бирүчегә,
Атадан чыгучыга,
Ата һәм Ул белән бертигез табыныла һәм данлана,
пәйгамбәрләр аша сөйләгәнгә ышанам.Бер, Изге, Гомуми һәм Рәсүлләр Церквенә ышанам.
Гөнаһларны кичерү өчен бер Чумдыруны таныйм.
Үлеләрнең терелүен көтәм
һәм киләчәк гомерне. Аминь.
«Бер Аллага ышанам»
— вера в одного Бога, а не во многих.
«Тудыручы Ата»
— Бог Отец, источник всего существующего.
«Күренгәннең дә, күренмәгәннең дә Яратучысы»
— Бог сотворил и материальный мир, и духовный (ангелов, душу).
«Бер Раббыга — Гайсә Мәсихкә»
— Иисус Христос исповедуется как Господь, равный Отцу.
«Аллаһының Бердәнбер Улы»
— Христос не творение, а Сын Божий по природе.
«Барлык гасырлардан элек Атадан туган»
— Христос существует вечно, не имеет начала.
«Туган, ләкин яратылмаган»
— Он рождается от Отца, но не создан, как мир.
«Ата белән бер асылдан»
— Отец и Сын — один Бог по сущности.
«Безнең коткарылуыбыз өчен»
— всё, что сделал Христос, — ради спасения людей.
«Изге Рухтан һәм Кыз Мәрьямнән тән алды»
— Христос стал человеком, не переставая быть Богом.
«Понтий Пилат вакытында»
— указание на реальное историческое время распятия.
«Өченче көнне терелеп торды»
— Христос воскрес телесно.
«Атаның уң ягында утыра»
— образно: Христос имеет ту же Божественную власть.
«Янә дан белән киләчәк»
— Второе пришествие Христа в конце времён.
«Изге Рух — тормыш Бирүче»
— Святой Дух даёт жизнь, освящает человека.
«Атадан чыгучы»
— учение о происхождении Святого Духа.
«Бер, Изге, Гомуми һәм Рәсүлләр Церквенә»
— Церковь:
- одна — единая,
- изге — освящаемая Богом,
- гомуми — вселенская,
- рәсүлләр — основана апостолами.
«Бер Чумдыру»
— Крещение совершается один раз и прощает грехи.
«Үлеләрнең терелүен көтәм»
— вера в воскресение всех людей.
«Киләчәк гомер»
— вечная жизнь с Богом.